STAY Green | ETS2 a ceny gazu dla firm od 2028 roku. Dlaczego sprzedawcy wstrzymują oferty? | 2026-08-07

Stan regulacyjny na 28 lipca 2026 roku

Niektóre spółki obrotu zaczynają informować swoich klientów, że czasowo nie przygotowują ofert gazowych obejmujących 2028 rok i kolejne lata. Jako powód wskazują niepewność związaną z ETS2.

Nie oznacza to, że na rynku zabrakło gazu albo że ceny paliwa na 2028 rok nie można dziś zabezpieczyć.

Problem polega na czymś innym: sprzedawcy nie wiedzą jeszcze, ile będą kosztowały uprawnienia ETS2 i według jakiej formuły ten koszt powinien zostać przeniesiony na konkretnego klienta. Przygotowanie stałej ceny gazu obejmującej cały 2028 rok wymagałoby więc od sprzedawcy przejęcia znacznego ryzyka albo doliczenia wysokiego bufora bezpieczeństwa.

ETS2 a gaz dla firm – najważniejsze informacje

• ETS2 ma stać się w pełni operacyjny w 2028 roku.
• Formalny obowiązek rozliczania emisji spocznie głównie na dostawcach paliw, a nie na przedsiębiorstwach zużywających gaz.
• Koszt uprawnień najprawdopodobniej zostanie jednak przeniesiony na odbiorców w cenie gazu lub w oddzielnej opłacie.
• Cena 45 EUR za tonę CO₂ nie jest maksymalną ceną uprawnienia.
• Nie każda megawatogodzina gazu musi być traktowana identycznie – znaczenie będzie miało przeznaczenie paliwa oraz status instalacji odbiorcy.
• Przy zakupie gazu na 2028 rok trzeba porównywać nie tylko cenę paliwa, ale przede wszystkim zapisy dotyczące ETS2.

Czym jest ETS2?

ETS2 to nowy europejski system handlu uprawnieniami do emisji CO₂. Jest odrębny od funkcjonującego już systemu EU ETS, określanego także jako ETS1.

Obecny ETS1 obejmuje przede wszystkim duże elektrownie, ciepłownie i instalacje przemysłowe. To operator instalacji monitoruje emisje i umarza odpowiednią liczbę uprawnień.

ETS2 obejmie emisje związane ze spalaniem paliw w:

• budynkach,
• transporcie drogowym,
• dodatkowych sektorach, w tym głównie w mniejszych instalacjach przemysłowych nieobjętych ETS1.

System będzie działał „w górze” łańcucha dostaw. Oznacza to, że obowiązek monitorowania emisji i umarzania uprawnień zostanie nałożony przede wszystkim na dostawców paliw, a nie bezpośrednio na gospodarstwa domowe czy przedsiębiorstwa zużywające gaz. ETS2 ma stać się w pełni operacyjny w 2028 roku. Climate Action

ETS1 i ETS2 – najważniejsza różnica

Dla przedsiębiorcy kluczowe jest to, że ETS2 może nie stworzyć nowego obowiązku administracyjnego po jego stronie, ale może istotnie zwiększyć koszt zakupu gazu.

Dlaczego ETS2 może podnieść ceny gazu dla firm?

Dostawca gazu objęty ETS2 będzie musiał nabyć i umorzyć uprawnienia odpowiadające emisji powstałej ze spalania dostarczonego paliwa.

Koszt tych uprawnień stanie się jednym z elementów kalkulacji ceny gazu, podobnie jak:

• koszt zakupu paliwa na rynku hurtowym,
• koszt profilu zużycia,
• bilansowanie,
• finansowanie pozycji,
• ryzyko wolumenowe,
• marża sprzedawcy.

Formalnie uprawnienia będzie kupował sprzedawca lub inny podmiot regulowany. Ekonomicznie koszt prawdopodobnie zostanie jednak przeniesiony na odbiorcę końcowego.

Może się to odbywać na kilka sposobów:

1. koszt ETS2 zostanie zawarty w stałej cenie gazu;
2. na fakturze pojawi się oddzielna opłata ETS2;
3. koszt będzie zmienny i powiązany z ceną uprawnień;
4. sprzedawca będzie okresowo rozliczał rzeczywisty koszt zakupu uprawnień;
5. umowa pozwoli sprzedawcy zmienić cenę po wejściu w życie nowych regulacji.

Dlatego po uruchomieniu ETS2 sama informacja, że oferta zawiera „stałą cenę gazu”, może być niewystarczająca.

Dlaczego sprzedawcy gazu wstrzymują oferty na 2028 rok?

Najważniejszym powodem jest brak wiarygodnej rynkowej ceny przyszłych uprawnień ETS2.

Sprzedawca może obecnie zabezpieczyć samą cenę paliwa na rynku hurtowym. Nie ma jednak jeszcze dojrzałego i płynnego rynku uprawnień ETS2, który pozwalałby równie łatwo zabezpieczyć koszt emisji na 2028 rok.

Wcześniejsze aukcje uprawnień ETS2 mają rozpocząć się w 2027 roku. Ich celem będzie między innymi zwiększenie płynności rynku i stworzenie pierwszego przejrzystego sygnału cenowego przed pełnym uruchomieniem systemu. Climate Action

Sprzedawca przygotowujący dzisiaj ofertę ze stałą ceną obejmującą ETS2 ma więc trzy podstawowe możliwości.

1. Przyjąć prognozowaną cenę uprawnień

Jeżeli rzeczywista cena ETS2 okaże się wyższa od przyjętej prognozy, różnicę może ponieść sprzedawca.

2. Doliczyć wysoki bufor bezpieczeństwa

Sprzedawca może zaoferować stałą cenę, ale uwzględnić w niej konserwatywny scenariusz bardzo wysokich cen uprawnień. Klient uzyska przewidywalność budżetu, ale może znacząco przepłacić.

3. Wyłączyć ETS2 z ceny

Cena samego gazu zostaje ustalona dzisiaj, natomiast koszt ETS2 jest rozliczany w przyszłości według formuły wskazanej w umowie.

Część sprzedawców wybiera obecnie jeszcze ostrożniejsze rozwiązanie: całkowicie wstrzymuje przygotowywanie ofert na 2028 rok do czasu, aż zasady i warunki rynkowe staną się bardziej przewidywalne. Jednak nie wszyscy to robią – warto sprawdzić rozwiązania u swojego doradcy energetycznego.

Ile ETS2 może dodać do ceny gazu?

Krajowy wskaźnik emisji CO₂ dla gazu ziemnego stosowany przez KOBiZE wynosi około 56,18 kg CO₂/GJ. KOBiZE

Ponieważ 1 MWh odpowiada 3,6 GJ, orientacyjna emisja związana ze spaleniem 1 MWh gazu wynosi:

56,18 kg CO₂/GJ × 3,6 GJ/MWh = około 202 kg CO₂/MWh

Oznacza to około:

0,202 tony CO₂ na 1 MWh gazu

Na tej podstawie można oszacować orientacyjny wpływ ETS2 na koszt gazu.

Praktyczna zasada jest prosta:

Każde 10 EUR/t CO₂ w cenie uprawnień ETS2 oznacza około 2,02 EUR/MWh dodatkowego kosztu gazu.

Są to wartości orientacyjne. Ostateczne rozliczenie może zależeć między innymi od:

• zastosowanego wskaźnika emisji,
• zakresu objęcia danego wolumenu systemem ETS2,
• kursu EUR/PLN,
• źródła notowań uprawnień,
• okresu ustalania średniej ceny,
• kosztów finansowania,
• opłat transakcyjnych,
• marży sprzedawcy.

Przykład kosztu ETS2 dla przedsiębiorstwa

Załóżmy, że firma zużywa rocznie 10 000 MWh gazu.

Przy cenie uprawnień wynoszącej 70 EUR/t CO₂ orientacyjny koszt wyniesie:

10 000 MWh × 0,202 t CO₂/MWh × 70 EUR/t CO₂
= około 141 400 EUR rocznie

Przy cenie 100 EUR/t CO₂ koszt wzrośnie do około:

202 000 EUR rocznie

Różnica pomiędzy tymi dwoma scenariuszami wynosi ponad 60 000 EUR rocznie, jeszcze przed uwzględnieniem kursu walutowego i dodatkowych kosztów sprzedawcy.

To pokazuje, dlaczego spółki obrotu nie chcą obecnie pochopnie gwarantować jednej stałej ceny obejmującej ETS2.

Czy cena ETS2 będzie ograniczona do 45 EUR?

Nie.

W dokumentach dotyczących ETS2 często pojawia się poziom 45 EUR za tonę CO₂, wyrażony w cenach z 2020 roku i korygowany o inflację. Nie jest to jednak administracyjnie ustalona maksymalna cena uprawnienia.

Przekroczenie tego poziomu ma uruchamiać mechanizm umożliwiający uwolnienie dodatkowych uprawnień z rezerwy stabilności rynkowej. Zwiększenie podaży ma ograniczać gwałtowne wzrosty cen, ale nie gwarantuje, że cena rynkowa pozostanie poniżej tego progu. Climate Action

W czerwcu 2026 roku Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie wzmocnienia rezerwy ETS2. Uzgodniono między innymi podwojenie liczby uprawnień uwalnianych po przekroczeniu progu z 20 do 40 milionów. Porozumienie wymaga jeszcze formalnego przyjęcia. Consilium

Dlatego twierdzenie, że „ETS2 nie będzie kosztował więcej niż 45 EUR za tonę”, jest nieprawidłowe.

Czy ETS2 zacznie obowiązywać w Polsce w 2028 roku?

Według obowiązującego obecnie scenariusza unijnego ETS2 ma stać się w pełni operacyjny w 2028 roku. Wdrożenie systemu zostało już przesunięte o rok względem wcześniejszego harmonogramu. KOBiZE

Jednocześnie polski rząd zabiega o możliwość dobrowolnego stosowania ETS2 do 2030 roku.

Jest to jednak stanowisko negocjacyjne Polski, a nie obowiązujące wyłączenie naszego kraju z systemu. Polska nie może samodzielnie zdecydować, że nie wdroży ETS2. Zmiana wymagałaby uzgodnienia na poziomie Unii Europejskiej i zmiany odpowiednich przepisów. Gov.pl

Dla sprzedawców oznacza to kolejne ryzyko. Umowa na 2028 rok musi uwzględniać różne scenariusze:

• ETS2 zacznie obowiązywać zgodnie z obecnym harmonogramem;
• termin zostanie ponownie przesunięty;
• zmienią się mechanizmy ograniczania cen;
• zmieni się sposób wdrożenia systemu;
• pojawią się dodatkowe krajowe rozwiązania osłonowe.

Których firm może dotyczyć ETS2?

ETS2 może mieć znaczenie przede wszystkim dla przedsiębiorstw wykorzystujących gaz do ogrzewania budynków lub w mniejszych instalacjach nieobjętych ETS1.

W praktyce mogą to być między innymi:

• magazyny i centra logistyczne,
• biurowce,
• sklepy i galerie handlowe,
• hotele i obiekty noclegowe,
• restauracje,
• warsztaty,
• obiekty usługowe,
• mniejsze zakłady produkcyjne,
• przedsiębiorstwa posiadające lokalne kotłownie gazowe.

Nie oznacza to jednak, że cały gaz zużywany przez każde przedsiębiorstwo zostanie automatycznie objęty ETS2.

Znaczenie mogą mieć:

• sektor działalności,
• sposób wykorzystania gazu,
• wykorzystanie paliwa do spalania lub do innych celów,
• objęcie instalacji systemem ETS1,
• możliwość udokumentowania końcowego przeznaczenia paliwa.

ETS2 obejmuje paliwa wykorzystywane do spalania w sektorach wskazanych w przepisach. Niektóre paliwa i zastosowania pozostają poza jego zakresem. Climate Action

Czy firma objęta ETS1 zapłaci również ETS2?

Ten sam wolumen paliwa nie powinien być jednocześnie obciążony ETS1 i ETS2.

W praktyce może jednak powstać problem prawidłowego przypisania dostarczanego gazu. Sprzedawca będzie potrzebował informacji, jaka część paliwa trafia do instalacji objętej ETS1, a jaka jest wykorzystywana poza nią.

Szczególnie istotne będzie to w zakładach, w których gaz zasila jednocześnie:

• instalację produkcyjną objętą ETS1,
• kotłownię budynkową,
• procesy pomocnicze,
• obiekty administracyjne,
• instalacje nieobjęte ETS1.

Firma może zostać poproszona o przekazanie sprzedawcy odpowiednich oświadczeń, danych technicznych lub dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania gazu.

Brak takich informacji może prowadzić do przyjęcia przez sprzedawcę ostrożniejszego wariantu i naliczenia kosztu ETS2 dla większej części wolumenu.

Jak może wyglądać opłata ETS2 w umowie na gaz?

Najbardziej przejrzysta formuła powinna wskazywać wszystkie elementy obliczenia kosztu:

Koszt ETS2 = zużycie gazu × wskaźnik emisji × zakres objęcia ETS2 × cena uprawnienia × kurs EUR/PLN

Do tego sprzedawca może doliczyć określone w umowie koszty transakcyjne lub finansowe.

W umowie należy jednoznacznie określić:

• z jakiego rynku lub źródła będą pochodziły notowania uprawnień;
• czy zostanie zastosowana cena dzienna, miesięczna czy średnia okresowa;
• z jakiego okresu będzie obliczana średnia;
• jaki wskaźnik emisji zostanie przyjęty;
• jaki kurs EUR/PLN zostanie zastosowany;
• jaka część zużycia będzie objęta ETS2;
• czy sprzedawca doliczy marżę lub opłatę za obsługę;
• kiedy koszt zostanie rozliczony;
• jak będą korygowane prognozy i rzeczywiste zużycie.

Im mniej precyzyjna formuła, tym większe ryzyko po stronie przedsiębiorcy.

Na jakie zapisy w umowie trzeba szczególnie uważać?

Ryzykowny może być zapis pozwalający sprzedawcy doliczyć:

„wszelkie nowe koszty wynikające ze zmian przepisów prawa”

Taka klauzula nie informuje klienta:

• jak zostanie obliczony koszt;
• jaka cena uprawnienia zostanie zastosowana;
• czy sprzedawca doliczy własną marżę;
• czy koszt będzie odpowiadał rzeczywistemu zużyciu;
• czy klient będzie mógł zweryfikować kalkulację;
• co stanie się w przypadku przesunięcia ETS2.

Szczególnej ostrożności wymagają umowy, w których:

• sprzedawca może jednostronnie ustalać wysokość opłaty;
• nie wskazano źródła notowań uprawnień;
• nie określono współczynnika emisji;
• nie wskazano kursu walutowego;
• nie przewidziano wyłączenia dla instalacji ETS1;
• nie opisano sposobu korekty rozliczeń;
• opłata ma zostać naliczona niezależnie od faktycznego wejścia ETS2 w życie;
• nie określono dodatkowej marży sprzedawcy.

O co zapytać sprzedawcę przed podpisaniem umowy?

Czy cena gazu obejmuje ETS2?

Trzeba ustalić, czy prezentowana cena jest ceną samego paliwa, czy pełną ceną zawierającą również przyszłe koszty emisji.

Czy opłata ETS2 jest stała czy zmienna?

Stała opłata zwiększa przewidywalność, ale może zawierać wysoki bufor bezpieczeństwa. Zmienna opłata zmniejsza ryzyko przepłacenia, ale utrudnia planowanie budżetu.

Według jakiej ceny zostaną rozliczone uprawnienia?

Umowa powinna wskazywać konkretny indeks, rynek, okres ustalania ceny i metodę obliczania średniej.

Jaki kurs EUR/PLN zostanie zastosowany?

Nawet przy tej samej cenie uprawnienia wynik w złotych może się różnić w zależności od kursu przyjętego przez sprzedawcę.

Czy sprzedawca doliczy dodatkowe koszty?

Należy sprawdzić opłaty za zakup, finansowanie, umarzanie i obsługę uprawnień oraz ewentualną dodatkową marżę.

Co stanie się, jeśli ETS2 zostanie przesunięty?

Umowa powinna wykluczać naliczenie kosztu, który faktycznie nie powstanie, albo przewidywać jego automatyczną korektę.

Jak będą traktowane instalacje objęte ETS1?

Przedsiębiorca powinien wiedzieć, jakie dokumenty musi przekazać, aby uniknąć podwójnego uwzględnienia emisji.

Czy warto już dziś kupować gaz na 2028 rok?

Wstrzymanie ofert przez część sprzedawców nie oznacza, że zabezpieczanie gazu na 2028 rok nie ma sensu.

Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch ryzyk:

1. ceny samego paliwa gazowego;
2. przyszłego kosztu uprawnień ETS2.

Firma może zabezpieczyć cenę gazu już dzisiaj, pozostawiając koszt ETS2 jako oddzielny, zmienny składnik rozliczany według przejrzystej formuły.

Takie rozwiązanie nie eliminuje ryzyka wzrostu ceny uprawnień, ale pozwala uniknąć sytuacji, w której sprzedawca już dziś doliczy do stałej ceny bardzo wysoki bufor.

Alternatywą jest cena stała obejmująca również ETS2. Może ona zapewnić większą przewidywalność budżetu, ale przedsiębiorca powinien sprawdzić, jak dużą premię za ryzyko zawarto w ofercie.

Nie ma więc jednego modelu właściwego dla wszystkich firm. Decyzja powinna zależeć od:

• wielkości i profilu zużycia,
• możliwości akceptowania zmienności kosztów,
• polityki budżetowej przedsiębiorstwa,
• sytuacji rynkowej,
• treści klauzul umownych,
• poziomu bufora zawartego w stałej cenie.

Co przedsiębiorca powinien zrobić przed zakupem gazu na 2028 rok?

Przed podpisaniem umowy warto:

1. określić, do jakich celów gaz jest wykorzystywany w każdym obiekcie;
2. sprawdzić, czy instalacje są objęte ETS1;
3. oddzielić cenę paliwa od przyszłego kosztu ETS2;
4. przeanalizować kilka scenariuszy cen uprawnień;
5. porównać formuły ETS2 stosowane przez różnych sprzedawców;
6. sprawdzić możliwość weryfikacji kalkulacji sprzedawcy;
7. zabezpieczyć w umowie korektę kosztu w przypadku przesunięcia lub zmiany systemu;
8. przygotować dokumenty potwierdzające sposób wykorzystania gazu.

Największym błędem może być podpisanie umowy na podstawie atrakcyjnej ceny za MWh bez sprawdzenia, czy sprzedawca będzie mógł później doliczyć nieograniczony lub nieprecyzyjnie zdefiniowany koszt ETS2.

Podsumowanie

ETS2 nie sprawia, że gazu na 2028 rok nie można kupić.

Powoduje natomiast, że sprzedawcy nie potrafią jeszcze wiarygodnie określić jednej pełnej ceny obejmującej jednocześnie:

• koszt samego paliwa;
• przyszłą cenę uprawnień;
• kurs walutowy;
• zakres objęcia klienta systemem;
• koszty finansowania i obsługi;
• możliwe zmiany regulacyjne.

Dlatego najważniejsze pytanie przy zakupie gazu na 2028 rok nie powinno brzmieć:

„Jaka jest cena gazu za MWh?”

Powinno brzmieć:

„Które elementy ceny zabezpieczamy dzisiaj i według jakich zasad zostanie później rozliczony koszt ETS2?”

Dobrze przygotowana umowa powinna rozdzielać te dwa obszary i precyzyjnie określać sposób naliczania każdego przyszłego kosztu.

Najczęściej zadawane pytania o ETS2 i gaz dla firm

Potrzebujesz przeanalizować ofertę gazową na 2028 rok?

W STAY Green analizujemy nie tylko podstawową cenę paliwa, ale również:

• klauzule ETS2,
• formuły indeksacyjne,
• koszty regulacyjne,
• mechanizmy zmiany ceny,
• ryzyko walutowe,
• sposób rozliczania dodatkowych opłat.

Pomagamy przedsiębiorstwom porównać dostępne modele zakupu gazu i ocenić, które elementy ceny warto zabezpieczyć już dziś, a które powinny pozostać rozliczane według przejrzystej formuły.

Masz ofertę obejmującą 2028 rok lub otrzymałeś od sprzedawcy informację o wstrzymaniu ofertowania? Skontaktuj się ze STAY Green, aby przeanalizować możliwe warianty zakupu i ryzyka zapisane w umowie.